[Vanwege Vormingplus Antwerpen]

Op 12 november zetten we een punt achter ons verbindend cultuurproject ‘Deurne Dichter bij Elsschot, Deurne Dichter bijeen’. Toen vertoonden we onze sociaal-artistieke kortfilm ‘Ma-Ma-Ria’ aan een zaal van 250 mensen. Jong en oud, hier of elders geboren. Weggepinkte traantjes, getater en gelach, meer konden we ons niet wensen die dag. Ook operazangeres Manuela Van geenhoven had daar haar aandeel in.

In ons beeldverhaal zaten 22 Deurnenaars, waaronder 13 echte Maria’s.Een aantal van heen lijdt aan dementie. Geen van de spelers is acteur, 4/5 e is vrouw en 4/5 e is senior. Twee van hen zijn moslima, een van hen is New Yorker. Zij werden toegeleid via de OCMW-instellingen Tol, Europasquare, Pelikaan, Boterlaar, Arena en Rozenboom, de samenlevingsopbouwprojecten Pleintje, Dinamo en Taal*oor. Waarvoor verschrikkelijke dank. !!!

Twee jaar lang zwierf dit Elsschotproject door Deurne. Met de steun van OCMW Dienst Vrije Tijd, Antwerpen Boekenstad, District Deurne en een stuurgroep van wel 20 partners.

U was er daar een van ! Vandaar dit dankwoordje en deze terugblik.

Ons verbindend cultuurproject doopten we met de welluidende naam ‘Deurne Dichter bij Elsschot, Deurne Dichter Bijeen’. Met die mondvol was veel gezegd maar nog niet alles gedaan. We wilden nl Deurnenaars op een gezellige manier laten kennismaken met elkaar enmet het werk, het medium en de thema’s van Elsschot. Deze grote schrijver wordt dezer dagen immers uitvoerig gevierd in de koekenstad, door Antwerpen Boekenstad.

En wat deden wij hier in Deurne, voor de mensen die vaak niet tot in Antwerpen geraken ? Voor de mensen voor wie de culturele drempel te hoog ligt ? Een kleine greep uit het aanbod dat we samen met de instellingen programmeerden. We hielden gezellige groepsinterviews met KAAS, bespraken films als Kaas, Lijmen/Het Been en Villa des Roses. We vroegen de onovertroffen Vitalski om in twee OCMW-instellingen over Elsschot te komen vertellen, nodigden Guusje van Tilborgh uit in het CC met haar prachtige monoloog Danku Heren, waarin ze de vrouwen van Elsschot vertolkt. En we interviewden TSJIP, Elsschots groot geworden kleinzoon Jan Maniewski. De academie-voorstelling ging door in het Dienstencentrum, de ConsulAnten gingen praten over Elsschot. En last but nog least: we leidden een ploeg van 12 fantastische vrijwilligers op die Elsschot en later andere auteurs gingen voorlezen in Deurnese senioreninstellingen.

Wat het uitdrukkingsmiddel betreft, sloegen we fenomenaal aan het dichten. Ik heb tientallen poëzieworskhops begeleid met tot gevolg dat 200 mensen hier of elders geboren, jong en oud samen in een dichtbundel belandden. Ze schreven hun eigen gedichten en illustreerden dan elkaars gedichten. Niet alleen kwamen ze samen op papier, nee, 130 van hen hadden ook een poëtische date in het echt. Deze bundel ‘Deurne dichter bijeen’ werd mede dankzij het District gratis op 2500 exen verspreid en voorgelezen op Gedichtendag. Er zijn er welgeteld nog 25 over voor in het archief.

En dan ten derde, de thema’s van Elsschot. Zoals het een goed schrijver betaamt, zijn dat er wel wat. Wij richtten onze blik op twee dingen: ten eerste de moedergedichten, Elsschot schreef prachtige gedichten voor zijn moeder. Ten tweede waren we gefascineerd door de figuur van Maria Vandamme die opduikt in zijn laatste novelle ‘Het dwaallicht’. En toen gingen we klappen, hielden we gezellige groepsgesprekken, met autochtone en allochtone vrouwen over vrouw zijn, geloof, de tijd. En we gingen schrijven en filmen. Een aantal van de eerder vertelde verhalen namen we ook op in de film. Want onze ‘Mamaria’ is niet louter verzonnen. En wat blijkt ? Dat er eigenlijk niet zo veel afstand ligt tussen wat echt gebeurd was en verzonnen. En wat bleek nog ? Dat ook het verschil vervaagt tussen verschillende leeftijden en culturen als het gaat over dingen die voor iedereen hetzelfde zijn.

Voor de vorm als de inhoud gold dit: de zoektocht, de weg ernaartoe was minstens even belangrijk was als het eindpunt.