Waren de voorzichtige eerste festiviteiten rond Elsschot in Antwerpen een schot in de roos? De verkoop van het Verzameld werk en van Erik Vlamincks toneelstuk over Elsschot zitten alleszins in de lift.

Op 19 en 20 mei kon je in Antwerpen verschillende plekken ontdekken die een belangrijke rol spelen in leven en werk van Elsschot. 'Literaire wandelingen, diepgravende interviews, vrolijke en ernstige voordrachten, concerten, droge stand-up comedy - op meer dan 20 locaties wordt Elsschot tot leven gebracht', zo luidde het toen op de site van Antwerpen Boekenstad. Volgens de organisatie, die het boekenimago van de Vlaamse stad levend moet houden, gingen dat weekend vierduizend mensen op stap met Elsschot. En twaalfduizend mensen keken naar de doeken op het Mechelseplein, die de volledige tekst van Het dwaallicht bevatten.

Een maand na datum blijkt dat de Elsschot-festiviteiten iets teweeg gebracht hebben. De geïllustreerde paperback van het Verzameld werk stond een weekje in de top-10 van Fnac. Boekhandel De Groene Waterman bevestigt dat de Elsschot-verkoop in de lift zit. De afzonderlijke boekjes doen het minder, maar de paperback gaat wel degelijk vaker over de toonbank dan voor het feestweekend. Zelfs de nogal dure cassette van het Verzameld werk, in de 'Gouden Reeks' van Athenaeum-Polak & Van Gennep, wordt af en toe aangeschaft.

Een afgeleid effect is het succes van Dank u, heren - Vijf vrouwen over Elsschot, een toneelstuk van Erik Vlaminck over de vrouwen in het leven en werk van Willem Elsschot. 'De eerste druk telde 1600 exemplaren', zegt de auteur, 'waarvan er 800 naar het Willem Elsschot Genootschap zouden gaan, om te verspreiden naar hun leden. Het was de bedoeling dat de overige 800 verkocht zouden worden door Guusje van Tilborgh, de actrice die de monoloog speelt, tijdens de tournee.'

Maar die tournee begint pas volgend seizoen en de toneeltekst is al uitverkocht. Tot grote verbazing van Vlaminck en zijn uitgever, Wereldbibliotheek. 'De monoloog is nog maar vier keer gespeeld en na afloop van die voorstellingen zijn in totaal 125 exemplaren verkocht. Al de rest is via de Vlaamse boekhandel verkocht', weet Vlaminck. Niet via de Nederlandse, want aangezien Van Tilborgh pas in het seizoen 2008-2009 in Nederland zal touren, wou de uitgever nog even wachten om het boekje in de Nederlandse boekhandel te brengen.

Vlaminck ziet meerdere verklaringen voor het succes van Dank u, heren. De Elsschot-hype, het feit dat het een mooi boekje is, de lage kostprijs (€ 7,50), zijn eigen toenemende bekendheid: 'Ik ben nu sinds 1992 professioneel aan het schrijven en de verkoop wordt elke keer beter.' Wereldbibliotheek drukt nu nogmaals 1000 exemplaren van het toneelstuk. Een bescheiden getal, zeker, maar toch verre van slecht voor een toneeltekst.

Mark Cloostermans